Zabytki Mazowsza
 
 
Brok

 

Miasto
 
      Brok to małe miasteczko malowniczo położone na prawym brzegu Bugu pomiędzy Wyszkowem a Małkinią Górną. Znajduje się w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim. Jest siedzibą gminy miejsko - wiejskiej Brok. Na pierwszy rzut oka Brok wydaje się dużą wsią, liczy tylko ok. 1900 mieszkańców, jednak posiada prawa miejskie i zaliczany jest do najmniejszych miejscowości z
prawem miejskim w Europie. Brok usytuowany jest w centrum Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, który jest największym parkiem krajobrazowym w Polsce. 
      

miasto
Foto
Foto
Foto
Foto

Kościół 
 
      Pierwszy kościół w Broku powstał około XI w. Po nim wznoszono jeszcze kilka, również drewnianych. Budowę obecnego w stylu renesansowym rozpoczęto w 1542 roku a konserwacji dokonani 1560 roku. Kościół powstał staraniem biskupów płockich - Samuela Maciejewskiego i Andrzeja Noskowskiego. Kościół zaprojektowany przez Jana z Wenecji posiada przejrzysty i prosty układ. Przedłużeniem prostokątnej nawy jest prezbiterium zamknięte prostokątną absydą. Boczne kaplice dobudowano później: kaplicę północną wzniósł przed 1612 rokiem Brokowski proboszcz Jakub Okrzywołek Kapusta, południową wzniesiono w drugiej połowie XIX wieku. Kościół posiada partie gotyckie i renesansowe, bryła jest gotycka podparta skarpami, ale szczyt już renesansowy. Kościół był restaurowany w XIX wieku oraz po zniszczeniach II wojny światowej. Wewnątrz nawa i prezbiterium pokryte są pięknym renesansowym sklepieniem kolebkowym, ozdobionym dekoracyjną sztukaterią (motyw kół połączonych listwami i pokrytych freskami).  W kaplicach i zakrystii sklepienie kolebkowo-krzyżowe. W ołtarzu głównym, barokowym z XVIII wieku obraz Chrystusa Ukrzyżowanego. Ołtarz boczny w kształcie drzewa Jeskego z obrazem z końca XVI wieku
przedstawiającym Matkę Boską z Dzieciątkiem.
 
        W kościele znajduje się też wykonana w czarnym marmurze tablica z 1716 roku upamiętniająca odbudowe pałacu w Broku przez biskupa Ludwika Załuskiego oraz gotycko- renesansowa płyta nagrobna nieznanej kobiety. W kościelnej zakrystia zobaczyć możemy bardzo oryginalne witraże. W latach 1970-2003 kościół został odremontowany staraniem proboszczów ks. Stanisława Samluka i ks.
Stanisława Skarżyńskiego. W 2003 roku parafia w Broku została laureatem konkursu na Generalnego Konserwatora Zabytków "Zabytek Zadbany", za kompleksowe i profesjonalne przeprowadzone prace konserwatorskie i remontowe świątyni. Przed kościołem możemy zobaczyć oryginalny różaniec zrobiony z kamieni.

Ruiny Pałacu Biskupów
 
     Zamek biskupi w Broku został zbudowany i wspaniale wyposażony przez biskupa płockiego Henryka Firleja w latach 1617-1624. Z ruin trudno dziś ustalić czy budynek pełnił funkcje obronne. Zamek Firleja został zniszczony na początku XVIII w., częściowo w 1717 r. odbudował go biskup Ludwik Załuski. Spłonął po rozbiorach kiedy zajęły go władze pruskie, od tego czasu pozostał w ruinie. Ostatecznego zniszczenia dokonał przed I wojną światową ówczesny właściciel Broku, przeznaczając cegłę na budowę budynków gospodarczych. Nie pomogły głosy sprzeciwu ze strony społeczeństwa, w tym także Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Obecnie zachowała się część czworobocznej wieży. Wewnątrz widoczne są ślady po schodach i fragmenty dekoracji stiukowej. 
 
       Planowana jest jednak odbudowa pałacu. Projekt autorstwa Jarosława Kozakiewicza zakłada wybudowanie przestrzennej wizualizacji XVII-wiecznego pałacu biskupów płockich w Broku. Jedynymi pozostałościami dawnego zabytku są fragmenty wieży, a teren na którym stał budynek obecnie porastają drzewa. Projekt zakłada zachowanie istniejącej naturalnej i historycznej tkanki oraz harmonijne połączenie jej z planowaną architekturą. Na miejscu dawnego pałacu wzniesiona zostanie szkieletowa konstrukcja o powierzchni ok. 400 m2, odzwierciedlająca formę i podziały ówczesnego obiektu. Wewnątrz tak utworzonej bryły, w obrysie dawnej reprezentacyjnej sieni pałacu zostanie umieszczony pawilon ze szklanych profili, o powierzchni ok. 160 m2. Zabytkowa wieża  uzupełniona o klatkę schodową - zakończona zostanie zgodnie z pierwotnym planem (na wysokości dawnego belwederu) platformą widokową, dzięki czemu przywrócona będzie jej pierwotna funkcja.
 

kościół i pałac
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto

Ośrodek Agroturystyczny "Binduga" 
 
     Ciekawym punktem wycieczki do Broku może być zwiedzenie Ośrodka Agroturystycznego "Binduga". Jest to obiekt usytuowany ok. 250 metrów od plaży miejskiej, po prawej stronie, tuż za zjazdem z mostu na Bugu, jadąc od strony Łochowa. Jeśli akurat nie jest zarezerwowany na jakąś imprezę typu wesele, konferencja czy spotkanie integracyjne, jest możliwość przespacerowania się po terenie obiektu. A naprawdę warto, gdyż na całej jego powierzchni można znaleźć porozstawiane różnego rodzaju maszyny i narzędzia używane dawno temu w rolnictwie. Znajdują się tu również przedmioty codziennego użytku sprzed wielu lat. Jest tu również wiele budynków typu karczmy, gospody, a nawet wiatrak, w którym po weselu państwo młodzi mogą spędzić noc poślubną. Niestety większość obiektów tylko sprawia wrażenie starych, a po bliższym przyjrzeniu widać, że są to budynki stylizowane na stare. W niektórych miejscach są nawet niedokończone budynki, gdzie można zobaczyć jak w rzeczywistości one powstawały. Mimo to na pewno warto tam wstąpić, bo naprawdę jest na co popatrzeć. Mała rada -
jeśli będziecie tam w niedzielę zachowajcie ciszę przy wiatraku, mogą tam spać państwo młodzi po weselu. 

Ważne informacje 
 
     Dla wszystkich chcących zwiedzić kościół w środku przydatna będzie informacja, że jest on niestety otwarty tylko w czasie nabożeństw, więc jeśli chcemy go zobaczyć najlepiej zrobić to tuż przed lub po mszy. Drugą ważną informacją jest położenie ruin Pałacu Biskupów. Ponieważ są one ze wszystkich stron obrośnięte wysokimi drzewami, bardzo łatwo je minąć nie zauważywszy ich. Będąc przy kościele ruszamy na wschód ulicą Warszawską kierując się na Małkinię Górną. Po kilkuset metrach miniemy mostek, za którym droga skręca w lewo. Na tym właśnie zakręcie po prawej stronie (jadąc na Małkinię) wśród drzew można dostrzec ruiny wieży pałacu. 
 
Porządek nabożeństw:
W niedzielę i święta
Godz. 8.30., 10.30., 12.00, 18.00
W dni powszednie
Godz. 7.00 oraz 17.00 (w porze zimowej) i 18.00 (w porze letniej)
 
Aby dowiedzieć się więcej odwiedź strony:
http://www.binduga.emeteor.pl/    
 
http://www.brok.pl/ 

binduga
Foto
Foto
Foto
Foto
Foto